Waarheid is voor wie het aandurft – Herken de clichés en valkuilen van spiritualiteit…. (vertaling van Near Enemies of the Truth).
Een belangrijk boek voor wie op zoek is naar spirituele diepgang
Met een voorwoord van Hans Laurentius.
Tantrisch filosoof en Oxford-wetenschapper Christopher Wallis wijst op de schijnbaar behulpzame spirituele leringen die onze huidige cultuur domineren en laat zien hoe deze bijna-waarheden een vele malen vrijer en betekenisvoller leven in de weg kunnen staan.
In een tijd waarin spirituele zelfhulpboeken en inspirerende quotes overal opduiken, biedt de auteur een broodnodige, verfrissende tegenstem. Hij legt genadeloos bloot hoe populaire platitudes — denk aan: ‘Je creëert je eigen werkelijkheid’ of ‘Volg je bliss’ — vaak meer schade dan wijsheid opleveren. Met een scherp inzicht en jarenlange ervaring als wetenschapper en spiritueel leraar, onthult Wallis de valkuilen van de moderne spirituele zoektocht, maar laat hij ook zien hoe we ons juist daarvan kunnen bevrijden en verdiepen.
Het boek wordt daardoor actueel en onmisbaar: Wallis prikt door de oppervlakkige waarheden van de hedendaagse spiritualiteitsindustrie heen en biedt een eerlijk en diepgaand alternatief.
‘Waarheid is voor wie het aandurft is als het zwaard van een zenmeester — compromisloos én vriendelijk — en daarmee een essentiële metgezel voor iedereen die radicaal eerlijk wil zijn in de zoektocht naar de eigen essentie en de daarin aanwezige vrede.’
— Rupert Spira
HL:
Ik ben erg blij te kunnen melden dat het boek van Christopher Wallis nu in het Nederlands beschikbaar is. Het boek kreeg ik twee jaar geleden cadeau van onze vriend Scato en het resoneerde dusdanig met me, dat er een uitgebreide tekst over het boek ontstond plus het gevoel dat het fijn zou zijn als er een vertaling zou komen, voor hen die iets minder thuis zijn in de Engelse taal. Ik zocht contact met Meinhard van de Reep van Samsara, de tekst stuurde ik maar mee in een extra poging hem te enthousiasmeren het boek in het Nederlands uit te brengen – en dat lukte. Een deel van die tekst is nu ook als voorwoord in het boek opgenomen, leuk!
Het boek gaat over de nabije vijanden van de waarheid, de vervormingen die optreden als spirituele wijsheden verwateren, hoe allerlei spirituele en non-duale noties misbegrepen (en zelf misbruikt) worden én hoe deze op de juiste wijze te zien. Wallis doet dit op een heel begripvolle en heldere manier.
Zoals velen wel weten, bekritiseer al twee decennia lang talloze van dit soort schoten op de paal, spirituele platitudes, verdraaiingen en misconcepties. Wallis brengt in zijn boek op zeer gestructureerde en toegankelijke wijze vele ervan samen. Hij laat erg mooi zien waar de (feitelijke) inzichten vandaan komen, waar ze écht over gaan en hoe ze zo zijn afgedreven tot iets heel anders, soms zelfs tot het tegendeel van wat ze bedoelden te zeggen. Kortom, een boek dat helpt de boel scherp te krijgen of te houden. Het laat goed zien wat echte spiritualiteit en zelfonderzoek is en wat niet of zelfs het tegendeel ervan – ook al gaat Wallis soms net niet ver genoeg.
Tot slot, dit boek is niet alleen van belang vanwege de herijking van de vele clichés en platitudes die zoekers danig op het verkeerde spoor kunnen zetten, maar staat ook nog een bol met zinvolle kennis en erg goede teaching. Ik zeg daarom lees het hoofdstuk voor hoofdstuk, aandachtig en bij voorkeur meerdere keren…!
Een paar van de behandelde nabije vijanden van de waarheid: Alles gebeurt met een reden en doel, Negatieve energie, Luister naar je hart, Je creëert je eigen realiteit, Ontdek het doel van je ziel (find your soul’s purpose), Alle wegen leiden naar hetzelfde doel, Follow your bliss, Wees je beste zelf, Het universum geeft me een teken, Wees in het moment, Houd van jezelf, Energy Healing, Go with the flow… etc…
Een paar andere elementen in dit boek die bijgedragen hebben om me in te zetten voor een Nederlandse vertaling zijn het gegeven dat Wallis een onderlegd man is, ook buiten de spiritualiteit, en kennis heeft van wat sociaal psychologen en neuroscientists de laatste decennia hebben bloot gelegd aangaande ‘de menselijke natuur’ (veel spiritueel-leraren weten schokkend weinig van sociologische, psychologische, evolutionaire en neurologische moderne kennis – terwijl ze wel van alles en nog wat ‘duiden’ en ‘adviseren’ aangaande ons menselijk gedrag en de werking van de ‘mind – waar ze dus nauwelijks iets vanaf weten – zodoende vaak ook op zeer adequate wijze nabije vijanden van de waarheid versterkend, of erger nog al lang achterhaalde kennis herhalend).
Tevens is Wallis bekend met de wetenschappelijke onderzoek-methodiek, zaken als het goed onderzochte placebo effect, er zich ervan bewust dat anekdotisch materiaal en ‘sterke gevoelens over iets’ geen enkel bewijs vormen (vooral indien niet naarstig en eerlijk onderzocht op allerlei vormen van biasing), en dat anekdotes en gevoelens niet belangrijker zijn dan feiten of gedachten… tevens laat hij goed zien dat emoties, gedachten en gevoelens geen tegengestelden zijn, zoals vaak wordt aangenomen, maar onlosmakelijke en in elkaar overvloeiende en van elkaar afhankelijke bewegingen binnen een totaliteit, een totaliteit die nooit losstaat van de actuele omstandigheden.
Een goede leraar blijft leren, zeg ik vaak, en blijft niet hangen in dingen die 40 jaar geleden ‘in’ waren, of die nu ‘in’ zijn, maar eigenlijk nergens op slaan… veel ‘spirituelen’ gedragen zich als luiaards die graag gerustgesteld willen worden met makkelijk verteerbare platitudes en tamelijk infantiliserende bezweringsformules.
Het ding is, dat werkelijke spiritualiteit of serieus zelfonderzoek nooit een troost- of gerustellings- of ‘healing’-strategie was… maar feitelijk gericht is op de bevrijdingen verwijdering van illusies en valse aannames, of te wel de eliminering van dualistische-afgescheidenheid, conditioneringen en andere belemmeringen (die het lijden onnodig voortzetten en ons klein houden). Echte spiritualiteit is niet eens therapeutisch! Het is niet voor de ‘persona’, maar ervan – het ‘je’ ontdoen van het ego-construct, niet het opleuken en instant houden ervan (puberaal, romantisch en geïdentificeerd blijven dus).
Ook het onderscheid tussen ontwaken en psychologische volwassenheid maakt hij goed duidelijk – en tevens wat voor beiden nodig is, hoe ze elkaar kunnen ondesteunen én in de weg kunnen zitten.
Wallis’ boek onderschrijft veel van mijn zienswijzen en wijst me nog op zaken die ik nog niet zag, maar er wel in passen of op aansluiten, en da’s ook knap tof. Veel aandacht geeft hij ook aan de juiste wijze van ‘processing’ – het bewust doorvoelen en onderzoeken van opkomende ladingen en de overtuigingen die daarmee verbonden zijn.
Oke! Daarnaast is ook zijn geneigdheid om het niet te schuwen onderbouwde perspectieven te presenteren aangaande hedendaagse maatschappelijk-politiek-sociale tendenzen erg mooi. Die neigingen zijn ook bij mij aanwezig. Ik lees graag en vrij veel, sta open voor moderne correctie door nieuwe kennis, data en inzichten, blijf geïnteresseerd in hoe de geest werkt, in nieuwe kennis, en hoe mensen (altijd in context) opereren – en meen het net als Wallis nodig te vinden een non-duaal (of in elke geval breder of dieper) perspectief toe te passen of te bieden op de tamelijk stevig klinkende en sterk gevoelde, maar altijd uiterst wankele en on-onderzochte binaire, dualistische, gemakzuchte aannames waarop veel populaire maar feitelijk nogal oppervlakkige opinies stellingen, theorietjes en sympathieën of antipathieën worden rondgezongen. Daarvoor dus ook chapeau! Het boek bevat overigens ook diverse contemplaties en oefeningen, na elk hoofdstuk of behandeld thema.
Het boek is inmiddels verschenen, bij Samsara dus! Ook verkrijgbaar tijdens m’n satsangs en sessies!
Anyway, hopelijk helpt dit boek duidelijk te maken waarom ik al vele jaren de dingen zeg en schrijf als onderstaande, ook al durft Wallis, naar mijn smaak, her en der nét niet ver genoeg te gaan, waardoor hij bijvoorbeeld her en der toch suggesties laat voortleven als zou er een dieper plan bestaan, iets ‘goddelijks’ zou bestaan, of een ‘waar zelf’ en een paar andere spiri-residuen, je kunt niet alles hebben blijkbaar – desondanks geweldig boek! Ook mag gezegd worden dat met zijn fraaie en gedegen gefileerde opsomming hij me laat zien dat ondanks mijn jarenlange kritische noties het met de gangbare, populaire spiritualiteit eigenlijk nog erger gesteld is dan ik reeds bevroedde of aankaartte.
Tot slot een stukje uit mijn voorwoord:
‘Een mens kan helderder worden, emotioneel competenter, vrijer, sterker, creatiever, intuïtiever, wijzer, ruimer, echter en meer open en bewust of zelfs vanuit Compleetheid of Heelheid leren leven (in plaats vanuit – dualistische – afgescheidenheid), zoals sommige anderen diepgaand inzicht in de wiskunde kunnen verwerven, zeer vaardig worden in de kunst of zich tot schaakgrootmeester of uitvinder ontwikkelen. Maar dergelijke en andere bijzondere vermogens, vaardigheden, inzichten en afwijkende wijzen van ervaren zijn daarmee niet goddelijk of bovennatuurlijk, maar juist menselijk, al te menselijk! Er kan veel als een mens zich (eindelijk eens) ergens echt op toelegt, zoals ook Wallis beaamt, vooral als deze er aanleg voor heeft, goed geholpen wordt en niet gevangen raakt in een vaag en oppervlakkig geloofssysteem of, erger nog, een cult. Dergelijke vermogens of kwaliteiten – en de eventuele activering en ontwikkeling (of de ontsporing) ervan – zijn echter niet ‘de bedoeling’, maar slechts kansen. Ze zijn niet het product van ‘genade’, het gefantaseerde welwillende universum, karma of de uitwerking van de vele levens van de ziel. Net zoals onze meer kwalijke eigenschappen, egoïstische talenten en andere dubieuze neigingen komt het goede, mooie, intelligente, sterke, hele, heldere, welwillende, wijze, en wakkere niet van boven, maar gewoon van binnenuit in zoverre de vele en altijd complexe interacties met de anderen en de algehele omstandigheden daarvoor gunstig genoeg zijn. Daar hebben we dus geen verzonnen, vage, romantische (en duistere) boven- of zielenwereld of ondersteunend universum* meer bij nodig.’
* Een poging om toch maar weer een soort vage maar ons beïnvloedende ‘godheid’ erin te smokkelen, die bedoelingen zou hebben en een dieperige betekenis zou geven aan van alles en nog wat.)
Zie ook (nog) eens m’n valse noot uit 2022 Van Binnenuit (Uit Valse noten – Boek 1)
ISBN: 9789493394643
NUR: 728
Prijs: € 28,90
Uitvoering: paperback
Formaat: 15 x 23 cm
Omvang: 264 pagina’s
Vertaling: Justus Kramer Schippers
Oorspronkelijke titel: Near Enemies of the Truth: Avoid the Pitfalls of the Spiritual Life and Become Radically Free
Da’s dus best knap, samenvattend, wat Wallis allemaal aantoond en geschreven heeft, zeker aangezien ondergetekende altijd al knap ambivalent, nogal sceptisch, kritisch, ‘vals’ en non-conformistisch was aangaande wat er zoal rondgezonden werd in spiri-kringen…
Sommige spiritualisten zetten me door mijn kritiek graag en soms tamelijk fanatiek (en conveniently) weg als ‘zuur’, ‘dwars’, ‘betweterig’, ‘liefdeloos’, ‘vervelend’ of erger. Of course you did! Wel, wie Wallis’ boek ter harte neemt en tot zich durft te laten doordringen snapt meteen waarom ik in vele ‘spiri’ kringen niet zo populair was of ben, waarom ‘ze’ zo makkelijk, goedkoop en zo negatief over mn teaching oordelen, en waarom ik al zo lang op de soort dingen reageer – of ertegen ageer – waar Wallis nu een boek aan gewijd heeft… ha! I’m Glad!
Het is soms wel heel gaaf wat ik in zijn boek tegenkom… al jaren roep ik bijvoorbeeld dat volgens mij niks van jou (of mij) is, we nergens recht op hebben en alles slechts in bruikleen is, inclusief ‘je’ lichaam… (en ook daarom wordt uiteraard gelachen, gehoond, en wat dies meer zij…).
Wat lezen we bij Wallis op pagina 115…?
‘Er bestaat geen echt eigendom, zelfs niet van ‘je’ lichaam, of ‘je’ gedachten. Het is slechts een tijdelijke lokalisatie van universele verschijnselen, zoals een draaikolk in de oceaan. Alles wat je denkt dat van jou is, is in bruikleen…’
Wat betekent dit soort ‘overlap’ die heel veel voorkomt aangaande mijn teaching en dit boek? Nou, simpelweg, dat als mensen echt ‘zien’ en écht nadenken en kijken (in plaats van van alles te geloven, papegaaien of propageren) ze uiteindelijk op vrijwel hetzelfde uitkomen. Zij die liever geloven, meedansen met de meute en van alles willen sussen of ontwijken komen onderling ook op ongeveer hetzelfde uit… maar dan dus op een grabbelton vol onwaarheden, onvolwassenheid, onwakkerheid en derhalve raken ze verstrikt in allerlei nabije vijanden van de waarheid waardoor het gaandeweg steeds lastiger wordt om iets te ontdekken, in te zien of te transformeren, terwijl deze lieden zichzelf wel als ‘spiritueel’, ‘progressief’ of ‘open minded’ plegen te bestempelen… and that’s very sad …
Daarom roep ik al honderd jaar: pas op met wie je je inlaat… en waarmee…. daarom riep Nietzsche 150 jaar geleden al dat het zeer gevaarlijk is je vooral met gelijkgestemden in te laten…
Die houden je namelijk vooral op je onvolgroeide plaats…
