Hier een greep aan zeer interessante en leerzame boeken die ik de laatste jaren las – zoals degenen die mijn laatste boeken hebben gezien weten, bestaat mijn lijst uit vele, vele honderden titels maar ik dacht, laat ivm er eens een handjevol uit pikken om u te stimuleren…

Deze lijst bevat nauwelijks een titel aangaande advaita of spiritualiteit, daarvan leest u al genoeg of waarschijnlijk zelfs veel te veel… (eenzijdigheid is altijd jammer en veel ‘spirituelen’ koketteren er wel graag mee ‘open minded’ te zijn, maar weten meestal helemaal niks van ‘de mind’, de sociale context en de uitgebreide, bewezen kennis die er inmiddels is over het modulaire, evolutionaire breinen allerlei andere psychologisch-neurologische en sociologische feiten inclusief de menselijke biases en hangups enzovoorts… ze zijn daar (als bij-gelovigen) bang van, denk ik, net als van echte advaita).

Voordat u gaat roepen: ‘He Hans, las je dit of dat al’… (of erger, hihi) – check eerst de literatuurlijsten in mijn reeks filosofische fragmenten (Leiband, Tao, en de Valse Noten trilogie)… dan weet u wat ik de laatste 10 jaar zoal las (zo’n 900 boeken), en zoal heb staan, en waar mijn aandacht zich toe beperkt (grijns). Daarvoor las ik trouwens ook al wel eens wat… 🙂

Enjoy – het kan zomaar zijn dat ik dit overzichtje gaandeweg aanvul of wijzig… of verwijder…

---

Onderaan staat nog een collectie leuke citaten…

---

---

Zoals met elke indeling zouden diverse boeken op andere plekken, of meerdere plekken kunnen staan… en nogmaals dit is een beperkte selectie van wat er zoal werd gelezen of herlezen… in het afgelopen decennium.

1. Het Onbewuste, Ons Feilbare Denken & bewustzijn

• Burton, Robert – On Being Certain – Believing You Are Right Even When You’re Not
• Cipolla, Carlo M. – De wetten van menselijke stupiditeit
• Cleese, John – Creativity – A Short and Cheerful Guide – (creativiteit als het bewust gebruikmaken van het onbewuste)
• Crone, Eveline – Het puberende brein, Over de ontwikkeling van de hersenen in de unieke periode van de adolescentie
• Dennett, Daniel C – Intuition Pumps and Other Tools for Thinking
• Dijksterhuis, Ap – Het slimme onbewuste – Denken met gevoel / Inspiratie – Hoe we tot grootste prestaties komen – (beiden: over de werking van het onbewuste – [Van Binnenuit! Niet van ‘Boven’, zoals ik pleeg te zeggen…].)
• Frankfurt, Harry G. – On Bullshit
• Hofstadter, Douglas R. – Ik ben een vreemde lus (over het ‘ik’ en bewustzijn en meer)
• Gladwell, Malcolm – Blink – The Power of Thinking without Thinking – (en de gevaren ervan)
• Kahneman, Daniel – Ons feilbare denken – Thinking fast, and slow (zie ook Timothy Wilson) – nu extra goedkoop verkrijgbaar in t Nederlands… supergoed
• Kahneman, Daniel / Sibony & Sunstein – Ruis – Waarom we zo vaak verkeerde beslissingen nemen, en hoe we dat kunnen voorkomen
• Kurzban, Robert – Why Everyone (else) is a Hypocrite – Evolution and the Modular Mind – (No ‘self’/’soul’, no free will, we are a ‘we’, not an “I” – simply explained – ego als dorp – zeg ik al jaren, en niemand is ‘de baas’ dat denk(t) ‘je’ (kleine bewuste deel van je geest) maar.)
• Lamme, Victor – De vrije wil bestaat niet – over wie er echt de baas is in ons brein
• Mcgilchrist, Iain – De meester en zijn afgezant – De twee hersenhelften en de ontwikkeling van de westerse wereld
• Noë, Alva – We zijn toch geen brein? – Waarom onze geest niet in ons hoofd zit en andere lessen uit de biologie van het bewustzijn
• Pinker, Steven – Hoe de menselijke geest werkt / Rationaliteit – Wat rationeel denken is en waarom we het meer dan ooit nodig hebben
• Salzman, Robert – The 21st Century Self – Belief, Illusion, and the Machinery of Meaning
• Simler, Kevin & Robin Hanson – The Elephant in the Brain – Hidden Motives in Everyday Life – (On Our Unconscious Selfish & Usefull Motives)
• Slob, Marjan – De lege hemel – Over eenzaamheid / Hersenbeest
• Tavris, Carol & Elliot Aronson – Mistakes Were Made (but not by me) – (Over cognitive dissonantie-theorie, zelfrechtvaardiging, zelfmisleiding en rationaliseren – hidden motives) 
• Weeden, Jason / Robert Kurzban – The Hidden Agenda of the Political Mind – How Selfinterest Shapes Our Opinions And Why We Won’t Admit it
• Wilson, Timothy D. – Strangers to Ourselves – Discovering the Adaptive Unconscious – (of: hoe beperkt ons vermogen tot zelfkennis is, omdat veel onder de radar van de bewuste geest gebeurt – hidden motives en over onze snelle en trage breinsystemen) 
• Wilson, Timothy D. – ReDirect – Changing The Stories We Live By – (over wat wel en niet helpt qua psychologische hulp – heel veel niet – maar schrijven wel – de James Pennebaker methode!!!!)
  
  

2. Sociale Psychologie & Massagedrag

• Aronson, Elliot / Timothy D. Wilson / Samuel R. Sommers / Robin M. Akert – Sociale psychologie – (Pearson 2017 goede rijke intro in sociale psychologie – wordt op universiteiten gebruikt)
• Festinger, Leon – A Theory of Cognitive Dissonance – (Het boek van de grondlegge van de dissonantie-theorie – 1957)
• Haidt, Jonathan – De betutteling van de Amerikaanse geest – Hoe goede bedoelingen en slechte ideeën een generatie verpeste – indeed!
• Haidt, Jonathan – Het rechtvaardigheidsgevoel – Waarom wij niet allemaal hetzelfde denken over moraal en religie – Schitterend boek!
• Haidt, Jonathan – The happiness hypothesis
• Haidt, Jonathan – Generatie angststoornis – Wat sociale media met onze kinderen doen
• Le Bon, Gustav – De psychologie van de massa
• Pinker, Steven – The Better Angels of our Nature / Verlichting NU! – een pleidooi voor rede, wetenschap, humaniteit en liefde
  
  

3. Evolutiebiologie & Natuur

• Boudry, Maarten – Waarom ons klimaat niet naar de knoppen gaat – (Als we het hoofd koel houden)/ Waarom waarheid altijd beter is
• Coyne, Jerry A. – Why Evolution is True
• Damasio, Antonio – De vreemde orde der dingen – Het leven, het gevoel en het ontstaan van culturen/ Ik voel dus ik ben / Het gelijk van Spinoza 
• Darwin, Charles – On The Origin of Species
• Dawkins, Richard / Yan Wong – Het verhaal van onze voorouder, Een pelgrimstocht naar de oorsprong van het leven  / Het grootste spektakel ter wereld, Bewijs voor evolutie
• Dawkins, Richard – De kapelaan van de duivel – Over hoop, leugens, wetenschap en liefde/ Een kaars in het donker – Mijn leven in de wetenschap
• Dennet, Daniel C. – Darwin’s gevaarlijke idee / Het bewustzijn verklaard (nou…)
• Dekker, Midas – Wat loopt daar? – Een biologische kijk op rassen (en ander werk)
• Diamond, Jared – De derde chimpansee, evolutie en de toekomst van het dier dat mens heet
• Flannery, Tim – Europa, de eerste 100 miljoen jaar / De eeuwige grens, een ecologische geschiedenis van Noord-Amerika (van 65 miljoen jaar)
• Godfrey-Smith, Peter – Metazoa – Het dierenrijk en de evolutie van bewustzijn
• Krznaric, Roman – De goede voorouder, Lange termijn denken voor een korte termijn wereld
• Ritchie, Hannah – Niet het einde van de wereld – Waarom wij de eerste generatie zijn met perspectief op een duurzame planeet
• Sacks, Oliver – Oom Wolfraam en mijn chemische jeugd / Onderweg, de autobiografie – en ander werk
• Singer, Peter – Een ethisch leven
• Thomas, Chris – De erfgenamen van de aarde
• Waal, Frans de – De aap uit de mouw – Over dieren, maar vooral over mensen / De aap in ons / De bonobo en de tien geboden – Moraal is ouder dan de mens! / ANDERS – gender door de ogen van een primatoloog (en ander werk) – Lees minimaal één boek van De Waal! Goedkoop via boekwinkeltjes.nl – sowieso veel spul voor weinig geld daar!
• Weisman, Alan – De wereld zonder ons
  
  

4. Existentiële Psychologie & Filosofie van het zelf

• Appelo, Martin – De terugkeer van Thanatos – Manifest voor de gezondheidszorg / Leren lijden / (H)echt niet (over hechtingstheorie)
• Denys, Damiaan – Het tekort van het teveel, de paradox van de geestelijke gezondheidszorg 
• Becker, Ernest – The Denial of Death (NL: De ontkenning van de dood) / Escape from evil / The Birth and Death of Meaning (second edition) – An interdisciplinary perspective on the problem of man
• Dalrymple, Theodore (Dr. Anthony Daniels) – Leven aan de onderkant – Het systeem dat de onderklasse instandhoudt / Het mes ging erin / De filantroop
• Fromm, Erich – Het hart van de mens / De angst voor vrijheid / De zelfstandige mens / De gezonde samenleving / Liefhebben, een kunst, een kunde 
• Hertz, Noreena – De eenzame eeuw – Het herstellen van menselijk contact in een wereld die steeds verder ontrafelt
• Kaufman, Scott Barry – Transcend – The New Science of Self-Actualization (Voortzetting van Maslow)
• Vandenbussche, Hanna – Noch engel, Noch beest – Het bittere mensbeeld van Blaise Pascal als pleidooi voor mildheid
• Verhaeghe, Paul – Identiteit / Autoriteit / Over normaliteit en andere afwijkingen
• Wachter, Dirk de – Borderline times, het einde van de normaliteit / De kunst van het ongelukkig zijn
• Wallis, Christopher – Near Enemies of the Truth – Avoid the Pitfalls of the Spiritual Life and Become Radically Free (In het NL: Waarheid is voor wie het aandurft)
  
  

5. Filosofie

• Ammon, Theodore G. – David Bowie and Philosophy – Rebel Rebel
• Beeckman, Tinneke – Machiavelli’s lef – Levensfilosofie voor de vrije mens / Door Spinoza’s lens – Een oefening in levensfilosofie
• Cioran, E.M. – Bittere syllogismen / A Short History of Decay
• Eilenberger, Wolfram – Het tijdperk van de tovenaars – Het grote decennium van de filosofie, 1919-1929 (Heidegger, Cassirer, Benjamin, Wittgenstein)
• Eilenberger, Wolfram – Het vuur van de vrijheid – De nieuwe wereld van Hannah Arendt, Simone de Beauvoir, Ayn Rand en Simone Weil
• Gray, John – De stilte van dieren, over de vooruitgang en andere mythen
• Groot, Ger – Vier ongemakkelijke filosofen – Nietzsche, Cioran, Bataille, Derrida
• Heidegger, Martin – Zijn en tijd
• Hesse, Hermann – Het is je plicht mens te worden (brieven) / De terugkeer van Zarathoestra (over de gevaren van radicalisme van links en rechts)
• Horkheimer/Adorno – Dialectiek van de verlichting
• Jaspers, Karl – Nietzsche en het christendom / Inleiding in de filosofie (en ander werk)
• Krishnamurti, J – Commentaries on living – 1,2,3 / The Urgency of Change (en ander werk)
• La Rochefoucauld, François de – Maximen
• Martelaere, Patricia de – Een verlangen naar ontroostbaarheid / Verrassingen
• Neiman, Susan – Morele helderheid, goed en kwaad in de 21ste eeuw / Waarom opgroeien?
• Nietzsche, Friedrich – De vrolijke wetenschap / Voorbij goed en kwaad / Ecce Homo / Menselijk, al te menselijk / Morgenrood (en al het andere werk van en veel over hem)
• Oosthout, Henri – Het schandaal van de filosofie
• Ortega y Gasset, José – De opstand van de massamens
• Safranski, Rüdiger – Zijn bio’s over Goethe, Schiller, Nietzsche, Schopenhauer, Heidegger, Het Idealisme, De Duitse Romantiek enzovoorts zijn diepgaand, gedegen en briljant… maar z’n ‘eigen’ werk ook: Eenling zijn – Een filosofische uitdaging / Tijd – Hoe tijd en mens elkaar beïnvloeden / Het kwaad – of het problem van de vrijheid
• Schmidt, Raymund – Immanuel Kant – de drie kritieken
• Schopenhauer, Arthur – De wereld als wil en voorstelling / De wereld, een hel
• Scruton, Roger – Leren denken / Waarom cultuur belangrijk is / Het nut van pessimisme en de gevaren van valse hoop / Groene filosofie
• Sloterdijk, Peter –  Kritiek van de cynische rede / Je moet je leven veranderen / Woede en tijd / Sferen / Regels voor het mensenpark / In hetzelfde schuitje – Proeve van een Hyperpolitiek / Eurotaoïsme / If You Never Thought Gray / Het continent zonder eigenschappen – Bladwijzers in het boek Europa (2025)
  
  

6. Kapitalisme, Economie & Maatschappijkritiek

• Achterhuis, Hans – De utopie van de vrije markt
• Doctorow, Cory – The Reverse Centaur’s Guide to Life after AI – How to think about artificial intelligence before it’s too late / Enshittification – Why Everything Suddenly Got Worse and What To Do About It
• Engelen, Ewald – Ontwaak – Kom uit uw neoliberale sluimer
• Gray, John – De nieuwe Leviathans – Nieuwe visies na het liberalisme , z’n laatste
• Gray, John – De stilte van dieren, over vooruitgang en andere mythen
• Gray, John – Strohonden – Gedachten over mensen en andere dieren
• Graeber, David – The Ultimate Hidden Truth of the World 
• Heijne, Bas – Onbehagen / Mens-Onmens / Leugen en waarheid
• Heijne, Sander / Hendrik Noten – Fantoom Groei – (over de groeiende economische ongelijkheid sinds de jaren ’80, het ontstaan en de werking van de groei-manie, de gevolgen ervan en hoe het anders kan)
• Luyendijk, Joris – Pessimisme is voor losers (met Kees van der Lede) / Dit kan toch niet waar zijn? (over bankiers) / Kunnen we praten? / De zeven vinkjes – Hoe mannen zoals ik de baas spelen 
• Robeyns, Ingrid – Limitarisme – Pleidooi tegen extreme rijkdom
• Rosa, Hartmut – Leven in tijden van versnelling – Een pleidooi voor resonantie / Onbeschikbaarheid / De wereld als constellatie – Hoe de handelingsruimte verdwijnt
• Sloterdijk, Peter – Het kristalpaleis, Een filosofie van de globalisering / Woede en tijd
• Verhaeghe, Paul – Onbehagen (een rijke analyse van de laatste 40 jaar)/ Grenzeloos
• Žižek, Slavoj – Welkom in de woestijn van de werkelijkheid / Geweld / Too late to Awaken, What lies ahead when there is no future?
  
  

7. Geschiedenis, Dictatuur & Bedreigde Democratie

• Arendt, Hannah – Totalitarisme
• Badawi, Zeinab – An African History of Africa – From the Dawn of Humanity to Independence
• Chang, Jung & Jon Halliday – MAO, Het onbekende verhaal
• Dassen, Patrick – De Weimar Republiek – 1918-1933 – Over de kwetsbaarheid van de democratie
• Diamond, Jared –  Zwaarden, paarden en ziektekiemen, de ongelijkheid in de wereld verklaard /Ondergang – waarom zijn sommige beschavingen verdwenen en hoe kan de onze haar ondergang voorkomen
• Dikötter, Frank – Acht dictators uit de 20ste eeuw, De cult van persoonsverheerlijking
• Durán, Gil – The Nerd Reich – Silicon Valley Fascism and the War on Democracy
• Egan, Timothy – A Fever in the Heartland (Over de KKK in de jaren ’20/’30) / The Worst Hard Time (The Great American Dust Bowl)
• Graeber, David & Wengrow, David – Het begin van alles
• Harari, Yuval – Sapiens / Homo Deus
• Haffner, Sebastian – Van Bismarck tot Hitler / Adolf Hitler – een biografie / Kanttekeningen bij Hitler / Churchill – een biografie
• Hitler, Adolf – Mijn Strijd
• Jones, Gareth Stedman – Karl Marx – Grootheid en Illusie
• Karsten, Frank & Karel Beckman – De democratie voorbij – waarom democratie niet leidt tot solidariteit, welvaart en vrijheid maar tot onvrede, verspilling en een tirannieke overheid 
• Kershaw, Ian – Afdaling in de hel – Europa 1914-1949 / Een naoorlogse achtbaan, Europa 1950-2017
• Kruk, Marijn – Opstand – De populistische revolte en de strijd om de ziel van het Westen
• Lepore, Jill – Deze waarheden – Een geschiedenis van de Verenigde Staten
• Luyendijk, Joris – Moeten wij van elkaar houden? (Het populisme ontleed) / Kunnen we praten?
• Montefiore, Simon Sebag – Stalin – Het hof van de rode tsaar
• Neville, Peter –  Mussolini
• Schwartz, Geraldine – De geheugenlozen – De herinnering als wapen tegen het populisme
• Sebestyen, Victor – Lenin – Leven en legende
• Sjalamov, Varlam – Berichten uit Kolyma
• Snyder, Timothy – The Road to unfreedom – Russia, Europe, America / Over tirannie
• Solzhenitsyn, Aleksandr – The Gulag Archipelago
• Stewart, Katherine – Money, God and Lies – Inside the Movement to Destroy American Democracy
• Vries, Catherine de – De symfonie van onvrede – De opmars van radicaal-rechts in Europa
  
  

8. Geopolitiek & Religiekritiek

• Ali, Ayaan Hirsi – Prooi – Immigratie, islam en de erosie van vrouwenrechten / Ketters – Pleidooi voor een hervorming van de islam / 
• Dawkins, Richard – God als misvatting
• Finkielkraut, Alain – Ongelukkige identiteit, de ontsporing van de multicultuur / De ondergang van het denken / Ondankbaarheid
• Gray, John – Zwarte mis – Religieus fundamentalisme en andere moderne utopieën
• Gray, John – Al-Qaida en de moderne tijd (en ander werk)
• Harris, Sam – Van God los – De gevaren van religie en de toekomst van de rede / Het morele landschap (goed leven zonder God) / Letter to a Cristian Nation
• Hitchens, Christopher – God is niet groot / Why Orwell Matters / Mortality / The Missionary Position (over loeder theresa ) / Het geval Kissinger / No One Left To Lie To (Over Bill Clinton)
• Koopmans, Ruud – Het vervallen huis van de islam / De Asielloterij
• Krishnamurti, J. – Voorbij geloof en traditie 
• Luyendijk, Joris – Een goede man slaat soms zijn vrouw
• Mekhennet, Souad – Ik moest alleen komen, Reizen naar het front van de jihad
• Murray, Douglas –  Het opmerkelijke einde van Europa – Immigratie, identiteit en islam
• Onfray, Michel – Atheologie – De hoofdzonden van jodendom, christendom en islam
• Rottenberg, Hella – Z – Hoe Poetin Rusland weer groot wilde maken
• Russell, Bertrand – Waarom ik geen christen ben – essays over religie, rechtvaardigheid, logica, ethiek
• Scheffer, Paul – De vrijheid van de grens/ De vorm van vrijheid / Het land van aankomst
• Scruton, Roger – Al Qaida en het Westen 
• Whatey, John C. – The Illusion of God’s Presence: The Biological Origins of Spiritual Longing (God = uber-mama)
• Wijdeven, Ivo van de – Alle rafelranden van Europa – De geschiedenis van Europa en zijn buren
  
  

9. Ideologie & Cultuurstrijd

• Coper, Ed – Angertainment – How Social Media Outrage Ruined Everything
• Dalrymple, Theodore –  Leven aan de onderkant, Het systeem dat de onderklasse instandhoudt / Door en door verwend
• Di’Angelo, Robin – White Fragility
• Doyle, Andrew – Free Speech, and why it matters / The New Puritans – How the Religion of Social Justice Captured the Western World / The End of Woke – How the Culture War Went Too Far and What to Expect from the Counter-Revolution
• Eddo-Lodge, Reni – Waarom ik niet meer (met witte mensen) over racisme praat
• Engelen, Ewald –  Het is klasse, suffie, niet identiteit! / Oorlogsmythen – ongewenste opstellen
• Jäger, Anton – Hyperpolitiek – Extreme politisering zonder politieke gevolgen / Des te erger voor de feiten
• Kendi, Ibram X – How to be an anti-racist
• McGrath, Titania –  Woke
• McWhorter, John – Woke racism – How a New Religion Has Betrayed Black America
• Murray, Douglas – The Madness of Crowds – Gender, Race and Identity / De strijd tegen het Westen
• Neiman, Susan – Links ≠ woke 
• Saad, Gad – The Parasitic Mind – How Infectious Ideas Are Killing Common Sense
• Saad, Layla – Witte suprematie en ik
• Saini, Angela –  Superieur, De terugkeer van de rassentheorie
• Shrier, Abigail – Irreversible damage, How the transcraze is seducing our daughters / Bad Therapy, Why the Kids Aren’t Growing Up
• Weijns, Walter – Wie, Wat, Woke?
• Žižek, Slavoj – Intolerantie / Against the double blackmail 
  
  

10. Ongelijkheid & Feminisme

• Ali, Ayaan Hirsi – Prooi – Immigratie, islam en de erosie van vrouwenrechten
• Bates, Laura – Men Who Hate Women
• Paglia, Camille – Free Women, Free Men – Sex, Gender, Feminism
• Engelen, Ewald – De mythe van de gemaakte vrouw, nieuw licht op het feminisme 
• Greer, Germain – De vrouwelijke Eunuch / De hele vrouw
• Levy, Ariel – Female Chauvinist Pigs – De opkomst van de Bimbo cultuur
• Perry, Grayson – Mannen
• Saini, Angela – De Patriarchen, De oorsprong van ongelijkheid 
• Schaik, Carel van / Kai Michel – De waarheid over Eva – Hoe de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen ontstond
• Smith, Victoria – Hags – The Demonisation of Middle Aged Women
• Steinem, Gloria – The Truth Will Set You Free, But First It Will Piss You Off
• Stock, Kathleen – Material Girls – Why Reality Matters for Feminism
• Swaan, Abram de – Tegen de vrouwen – De wereldwijde strijd van rechtsisten en jihadisten tegen de emancipatie
• Vandermassen, Griet – Dames voor Darwin, over feminisme en evolutietheorie / Wie is er bang voor sekseverschillen?

---

Literatuur/Romans – een kleine, rommelige selectie (sommigen herlezen)

Martin Amis – Uit de eerste hand / Het interessegebied / London Fields / The Information – op 19 mei ’23 overleden (en ander werk)
Kingsley Amis – Oude reuzen/ Lucky Jim en een dozijn andere titels
Fernando Aramburu – Vaderland
Paul Auster – De New York Trilogie / The Brooklyn Follies / Bloodbath Nation / Leviathan/Oefeningen in waarheid / Sunset Park/ Invisible / The Music of Chance / Winterlogboek / Timbuktu/ Dag-nacht (en veel ander werk – alles is ook vertaald in het Nederlands) (Was de echtgenoot van Siri Hustvedt, Paul is overleden op 30 april ’24)
Siri Hustvedt – The Sorrows of an American / What I Loved / Een dag zonder mannen (en ander werk)
Julian Barnes – Flauberts papegaai / Hoogteverschillen / Het enige verhaal / A History of the World in 10 1/2 Chapters (en ander werk)
Philip Roth – Amerikaanse pastorale / Ik was getrouwd met een communist / Mijn leven als man / Portnoy’s Complaint/ De menselijke smet (en veel ander werk + bio)
Saul Bellow – Humbolts Gift / Herzog / De avonturen van Augie March / De Bellarosa Connectie (en veel ander werk + bio)
Bernard Malamud – The Fixer/ The assistant/ De Verhalen/ De favoriet/ De Gratie God’s
Fjodor Dostojevski – De gebroeders Karamazov  /  Misdaad en straf (en ander werk + bio)
Tolstoy – Oorlog en vrede / Anna Karenina (en ander werk + bio)
Ivan Gontsjarov – Oblomov
Vasili Grossman – Leven en lot
Fernando Pessoa – Het boek der rusteloosheid
E. Annie Proulx – Scheepsberichten / Schorshuiden (en ander werk)
Iris Murdoch – De zee, de zee / De leerling filosoof / Under the Net / The Nice & the Good/ De zwarte prins/ etc. etc. + een biografie over haar (ze was naast romancier tevens filosoof)
Kathryn Stockett – The Help 
Elizabeth Strout – Olive Kitteridge / Olive, again / Wat ongezegd blijft
Tony Morrison – The Bluest Eye
Donna Tartt – De verborgen geschiedenis / De kleine vriend (en ander werk)
Fay Weldon – Praxis / The Lives and Loves of a She-Devil / Wicked Women – op 4 februari ’23 overleden
Anne Griffin – When All is Said 
Nino Haratischwili – Het achtste leven, voor Brilka / Het schaarse licht
Don Delillo – Vallende man / White Noise / Onderwereld / De namen – en meer
Jonathan Franzen – Vrijheid / Zuiverheid / De correcties / Kruispunt / How to be alone – en meer
Michel Houellebecq – Serotonine / Elementaire deeltjes / Vernietigen / De wereld als markt en strijd / Onderwerping/ etc, etc… (+ bio)
Alice Munro – Familiestukken / Stilte (en ander werk) – op 13 mei ’24 overleden
Thomas Mann – Buddenbrooks, verval van een familie / De toverberg
Gabrielle Tergit – De Effingers
Edgar Hilsenrath – De nazi en de kapper / Nacht (en ander werk)
Tony Tulathimutte – Private Citizens  / Afwijzing
Andrew Miller – Levenslucht/The Land in Winter/The Slowworms’s Song/Puur…
Jeanette Winterson – Oranges Are Not The Only Fruit / Why Be Happy When You Could Be Normal
Jan Vantoortelboom – Meester Mitrailette / De Drager / De man die haast had / Mauk / De zwarte poel/

Nogmaals, bovenstaande is maar een kleine selectie van wat ik de laatste jaren las maar lezen is de ‘moeite’ méér dan waard, vooral als het niet enkel boeken zijn die in uw bubbeltje passen en alles enkel bevestigen wat u al meende te weten… (wat meestal niet veel meer dan ‘voelen’ is) zo houdt u namelijk alleen uw blinde vlekken, biases en onwetendheid in stand terwijl u veronderstelt zekerder te worden… Maar toenemende rigiditeit is geen teken van kracht… lezen verandert u, langzaamaan, van binnenuit… (social media info ook – alleen anders, diabolischer… dat werkt als fastfood zeg maar – u verarmt, vervreemd en vernauwt terwijl u meent van niet…)
Bovendien iets aandachtig lezen komt heel anders en (veel) dieper bij onze hersentjes binnen dan iets beluisteren of van een schermpje halen… (dit is ook al niet enkel een ‘gevoel’ van mij, maar aangetoonde kennis!)

Enne, LEES m’n VALSE NOTEN!…. ze komen uit een schatkamer van lezen, observeren, luisteren, kijken, ervaren, overdenken, (in)voelen, ingevingen, inzicht en (onderbouwde) intuïties… verrijkt met duizenden interacties gedurende vele decennia met… heel veel … mensen!

Voor meer (van wat ik zoal las) zie, zoals gezegd m’n laatste boeken… die bevatten de complete literatuur-lijsten t/m Valse noten Boek 3… inmiddels ben ik uiteraard weer heel wat boeken verder… oh wat ben ik toch geweldig 🙂

---

Nogmaals:
‘Het goede leven is een leven ingegeven door liefde én kennis. Noch liefde zonder kennis, noch kennis zonder liefde kan het goede leven voortbrengen.’ – Bertrand Russell – Waarom ik geen christen ben

Liefde zonder kennis?
Toen corona begon toe te slaan verzamelde zich op sommige plekken mensen om samen te bidden (of te mediteren of te knuffelen), het gevolg was een extra grote uitbraak van het virus onder de aldus verzamelde lieverds, met ernstige gevolgen voor velen daarvan, inclusief dodelijke gevolgen en een overbelasting van de zorg… op dezelfde wijze kwamen in vroeger tijden mensen bijeen in kerken om te bidden tot god vanwege een pest- of griepuitbraak. Bijna iedereen raakte aldus besmet en de meeste daar verzamelde mensen stierven daardoor. Je kleine kids niet laten inenten voor kinkhoest of polio e.d. is er ook een voorbeeld van (hoe liefdevol dat is voor andere – nog kleinere kids – is een extra probleem in dezen). Middeleeuws ‘denkende’ religieuzen van diverse soorten beweerden, zoals altijd, dat het een straf van god was ofwel een voorteken dat de eindtijd eindelijk in aantocht was…
Kennis zonder liefde?
De beide wereldoorlogen, de goelags en concentratiekampen zijn er een bewijs van – veel kennis aangaande (wapen)techniek, massaproductie, logistiek, tactiek, propaganda, massapsychologie en terreur en wat dies meer zij. Het resultaat? Minstens 200 miljoen doden, gewonden, verkrachten, verminkten én getraumatiseerden. Speculeren met graan (of water) als er honger in de wereld is, is er ook een voorbeeld van. Er valt winst te behalen, of macht uit te oefenen, de hongerenden (of dorstigen) doen er niet toe…

“De grote vergissing die wordt gemaakt is dat gedachten en intenties worden gezien als de oorzaak van het gedrag. Dat zijn ze niet.” “Het ‘ik’ is een illusie, een vreemd samenstel van functies die in eerste instantie dienen voor het functioneren in een sociale omgeving. Het idee dat het ‘ik’ bepaalt wat we doen is meer dan een illusie. Het is een regelrechte vergissing.” “De tweede grote vergissing … is die van de vrije wil. De vrije wil … is [slechts] het falen van onze voorspelmodule.” (Wordt graag of vooral gebruikt als ‘verklaring’ wanneer iemand anders, of hij- of zijzelf, onverwacht gedrag vertoont.)
citaten : Victor Lamme – De vrije wil bestaat niet

“That which can be asserted without evidence, can be dismissed without evidence. –
and: “Exceptional claims demand exceptional evidence.”
Christopher Hitchens

(HL: The proving lies with the claimer – if you assert Poseidon, Wodan, Krishna, Santa Claus, The Spaghetti Monster [or the Great Green Woensel] to exist, you should present the evidence.
The unbeliever does not have to prove anything!)

‘Exceptional claims require exceptional proof.’
‘When you want to create an apple pie totally on your own,
you’ve got to start by creating the universe.’
Carl Sagan

“It takes some mental acrobatics to be an intellectual racist in the light of the scientific information
we have today, but those who want to do it, will.”
Angela Saini

“(Creationist): If man has evolved from monkeys, why are there still monkeys?
Ricky: – You’re seriously asking me this?? Oke: If god has made us from dirt, why is there still dirt then?
(Jezus died for our sins? Oke, so, please keep sinning, otherwise the poor chap died for no reason at all!)
Ricky Gervais

‘Liefde is een wedstrijd, en degene die het meest voelt verliest. (Altijd)’
Hanna Bervoets

‘Religie komt voort uit angst voor de natuur, moraal uit vrees voor mensen.’
Paul Rée (vriend van Nietzsche)

“We are all atheists about most of the gods that humanity has ever believed in.
Some of us just go one god further.”
 Richard Dawkins

‘Nobody really has a soul-like agency inside them: 
we just find it useful to imagine the existence 
of this conscious inner “I” when we try to account for our behavior’.
(There is no ‘I’ in “Mind”‘ – [geen enkelvoud])
Daniel Dennett

‘Het innerlijk is een spelonk vol rusteloze wezens [meervoud!]. (…)
Het onbewuste heeft geen boodschap aan de logica.’
Iris Murdoch – De zwarte prins

‘You are more like a “we”, than an “I”. [Meervoud – geen enkelvoud]
“The [brain]modules that cause behavior are different from 
the ones that cause people to voice agreement with moral rules. 
Because condemnation and conscience are caused by different modules, 
it is no wonder that speech and action often conflict.’
Robert Kurzban – Why Everyone (Else) Is a Hypocrite –
Evolution and the Modular Mind

“Je bent een dorp (of parlement), geen afgescheiden eenling.
Er bestaat geen vaststaand zelf, ik, ziel of ‘essentie’ –
en ‘je’ gebeurt nooit los van de steeds veranderende omstandigheden of contexten.”
‘Iedereen is eerder een gebeuren, dan een iets’…
HL

“It is time we learned how to meet our emotional needs without embracing the preposterous.
Atheism is not a philosophy; it is not even a view of the world; it is simply an admission of the obvious.
In fact, ‘atheism’ is a term that should not even exist.
No one needs to identify himself as a ‘non-astrologer’ or a ‘non-alchemist.”
[Or a non-elfist, a non-flying teapottist or non-Woenselist – HL].
Sam Harris

‘Our brains are built to act in our self-interest while at the same time 
trying hard not to appear selfish in front of other people. 
And in order to throw them off the trail, our brains often keep “us,” 
our conscious minds, in the dark. 
The less we know of our own ugly motives, the easier it is to hide them from others.’
Kevin Simler/Robin Hanson – The Elephant in the Brain: Hidden Motives in Everyday Life

‘I believe in seperation of church and planet.’
Eric Idle

We are born of risen apes, not fallen angels! – Andy Thomson

---

‘Iedereen leeft, ook al is zijn omgeving dezelfde, toch in een andere wereld.’ – Schopenhauer
+
‘De wereld van de gelukkige mens is een andere wereld dan die van de ongelukkige.’ – Wittgenstein

(Mede daarom zeg ik: gelijkheid is onzin… of: niemand is gelijk, en zal dat ook nooit worden… en mensen gaan vooral om met lui uit hun eigen sociale klasse…)

---

De meeste mensen deugen? Kun je makkelijk zeggen als academisch opgeleide, succesvolle, witte-heteroman, die uit de hogere middenklasse komt en niet enkel welgesteld maar zelfs miljonair is… Met de ‘zeven-vinkjes’ van Luyendijk gaat alles vrij gemakkelijk en ‘deugdelijk’…

HL: De meeste mensen zijn conformisten – het hangt maar van de situatie af waaraan ze zich conformeren.

---

‘Digitale profilering [via algoritmes] werkt als een klassieke fuik. [Je krijgt steeds] meer van hetzelfde dus, waardoor bestaande overtuigingen alleen maar toenemen. (…) het gevolg is dat mensen overal leugens (of complotten) zien behalve in het bedrog waar ze zelf slachtoffer van zijn.’
Paul Verhaeghe – Onbehagen
(Om over de eigen medeplechtigheden aan allerlei ellende maar te zwijgen, alsmede het gebrek aan deugdelijke alternatieven: men mekkert, verdenkt en klaagt wel aan,
maar doet of komt meestal met niets zinnigs of uitvoerbaars – wees geen blatende stuurlui aan de wal)

‘Het goede leven is een leven ingegeven door liefde én kennis. Noch liefde zonder kennis, noch kennis zonder liefde kan het goede leven voortbrengen.’ – Bertrand Russell – Waarom ik geen christen ben

“Much of what is today called “social criticism” consists of members of the upper classes denouncing the tastes of the lower classes (bawdy entertainment, fast food, plentiful consumer goods)
while considering themselves egalitarians.”
― Steven Pinker

“Religion is about turning untested belief into unshakable truth
through the power of institutions and the passage of time… [And] faith is the great cop-out, the great excuse to evade the need to think and evaluate evidence.
Faith is the belief in spite of, even perhaps because of, the lack of evidence.”
― Richard Dawkins

‘Wat een lachspiegel is de liefde.’ – Don Delillo

‘Wie geen plezier vindt in eenzaamheid zal niet van de vrijheid houden.’ – Arthur Schopenhauer

‘Boredom: the desire for desire.’ – Leo Tolstoy

“The supposedly immaterial soul, we now know, can be bisected with a knife, altered by chemicals, started or stopped by electricity, and extinguished by a sharp blow or by insufficient oxygen.”
Steven Pinker

“De grote vergissing die wordt gemaakt is dat gedachten en intenties
worden gezien als de oorzaak van het gedrag. Dat zijn ze niet.”
“Het ‘ik’ is een illusie, een vreemd samenstel van functies die in eerste instantie dienen
voor het functioneren in een sociale omgeving.
Het idee dat het ‘ik’ bepaalt wat we doen is meer dan een illusie. Het is een regelrechte vergissing.”
“De tweede grote vergissing … is die van de vrije wil. De vrije wil … is het falen van onze voorspelmodule.” (Wordt gebruikt als verklaring wanneer iemand onverwacht gedrag vertoont.)
Victor Lamme – De vrije wil bestaat niet

‘God is dood, Nietzsche is dood, en met mij gaat het ook niet al te best…’ – Woody Allen